تقویم و ساعات معاملات بورس تهران؛ از پیشگشایش تا پایاپای
فهرست مطالب
ساعات معاملات بورس تهران در روزهای کاری شنبه تا چهارشنبه و در سه فاز اصلی سازمان می‌یابد: پیشگشایش برای ثبت سفارش بدون انجام معامله، حراج افتتاحیه برای کشف قیمت آغازین و معاملات پیوسته تا پایان جلسه؛ پس از بستن بازار هم پایاپای دو روز کاری از طریق شرکت سپردهگذاری مرکزی انجام میشود. شناخت دقیق همین تقویم تعیین می‌کند سفارش شما کی وارد صف میشود و پول یا سهم معامله کی به دستتان می‌رسد.
تقویم معاملات؛ کدام روزها بازار باز است؟
جلسات معاملات بورس تهران بهطور معمول از شنبه آغاز میشود و تا چهارشنبه ادامه می‌یابد؛ پنجشنبه، جمعه و تعطیلات رسمی کشور بازار تعطیل است. تقویم رسمی سالانه، به همراه روزهای استثنا مانند تعطیلی برای مجامع عمومی یا رخدادهای فنی سامانه، از کانال‌های رسمی بورس تهران و صفحه اول سامانه TSETMC اطلاع‌رسانی میشود. اگر تازه وارد این بازار شده‌اید، مرور مقاله بورس تهران چیست؟ پیش از ادامه این مطلب به شما کمک می‌کند جایگاه تقویم معاملاتی را در کل ساختار بازار ببینید.
پیشگشایش؛ فاز آماده‌سازی تابلو
در فاز پیشگشایش، سامانه معاملات روشن است و معامله‌گران می‌توانند سفارش خرید و فروش ثبت کنند، اما هیچ معامله‌ای انجام نمی‌شود؛ سفارش‌ها در صف می‌مانند و تا لحظه حراج قابلیت لغو دارند. هدف این فاز، فرصت دادن به بازیگران برای دیدن آرایش اولیه عرضه و تقاضا و تنظیم سفارش بدون فشار لحظه‌ای است. چون هنوز قیمتی کشف نشده، عمق بازار در این فاز می‌تواند به‌سرعت تغییر کند و نباید آن را پیش‌بینی قطعی قیمت افتتاحیه گرفت.
حراج افتتاحیه و معاملات پیوسته
در پایان پیشگشایش، سامانه سفارش‌ها را با یکدیگر تطبیق می‌دهد و قیمتی را انتخاب می‌کند که بیشترین حجم معامله ممکن را محقق کند؛ این همان حراج افتتاحیه است. پس از آن، بازار وارد فاز معاملات پیوسته میشود: هر سفارش در لحظه ورود با بهترین سفارش سمت مقابل تطبیق می‌یابد و قیمت در دامنه نوسان مجاز نسبت به قیمت پایانی روز قبل جابه‌جا میشود. در سرفصل‌های سطح اول CFA این دو سازوکار زیر عنوان سازوکارهای کشف قیمت، یعنی حراج دوره‌ای و معاملات پیوسته، بررسی میشوند؛ درک همین تفکیک، رفتار تابلو در ساعات مختلف را برایتان قابل‌پیش‌بینی‌تر می‌کند.
مثال نمادین: فرض کنید در پایان پیشگشایش تنها سفارش خرید، ۵۰۰ هزار سهم در قیمت ۱٬۰۰۵ ریال است و دو سفارش فروش وجود دارد؛ ۲۰۰ هزار سهم در ۱٬۰۰۰ ریال و ۶۰۰ هزار سهم در ۱٬۰۱۰ ریال. اگر قیمت افتتاحیه ۱٬۰۰۰ یا ۱٬۰۰۵ باشد فقط ۲۰۰ هزار سهم معامله میشود، اما در قیمت ۱٬۰۱۰ حجم معامله به ۵۰۰ هزار سهم می‌رسد؛ پس سامانه ۱٬۰۱۰ را به‌عنوان قیمت افتتاحیه انتخاب می‌کند. این اعداد صرفاً نمادین است تا منطق حراج روشن شود.
نقشه فازهای یک جلسه معاملاتی
جدول زیر روال بهطور معمول یک جلسه را خلاصه می‌کند؛ زمان‌ها نمادین است و ممکن است با اطلاعیه‌های رسمی تغییر کند، پس همیشه تقویم جاری را از کانال رسمی بورس تهران ببینید.
| فاز | زمان معمول | آنچه می‌توانید انجام دهید |
|---|---|---|
| پیشگشایش | اوایل صبح، پیش از آغاز معامله | ثبت و لغو سفارش بدون انجام معامله |
| حراج افتتاحیه | لحظه آغاز جلسه | کشف قیمت آغازین با تطبیق یک‌جا سفارش‌ها |
| معاملات پیوسته | مهم‌ترین بخش روز | ثبت سفارش و انجام لحظه‌ای معامله در دامنه مجاز |
| پایان جلسه | نیم‌روز کاری | بستن تابلو؛ سفارشهای انجامنشده باطل میشوند |
پایاپای؛ پول و سهم کجا و کی جابه‌جا میشوند؟
پس از انجام معامله، بستن قرارداد و انتقال واقعی مالکیت در دو روز کاری بعدی و زیر نظر شرکت سپردهگذاری مرکزی انجام میشود. یعنی اگر دوشنبه بفروشید، بهطور معمول چهارشنبه مبلغ در حساب شما نشسته و اگر بخرید، همان روز سهم در حساب اوراق بهادارتان ثبت میشود. کارگزاری واسط این فرآیند است و وضعیت دارایی را در پنل معاملاتی با برچسب «در جریان تسویه» نشان می‌دهد. برای درک اینکه چرا قیمت فقط در یک بازه حرکت می‌کند و نقش حجم مبنا در قیمت پایانی چیست، مقاله حجم مبنا و دامنه نوسان را ببینید.
تا پیش از تسویه، عایده فروش شما قابل برداشت کامل نیست و سهم خریداری‌شده در وضعیت موقت دیده میشود؛ برنامه‌ریزی نقدینگی باید همین فاصله دو روز کاری را در نظر بگیرد، وگرنه ممکن است در روز نیاز واقعی به پول، به‌ناچار دست به فروش عجولانه بزنید.
استفاده حرفه‌ای از تقویم معاملاتی
معامله‌گران باتجربه تقویم را فقط جدول ساعت نمی‌دانند؛ برای آن‌ها این تقویم چارچوب تصمیم است. اطلاعیه‌های مهم کدال اغلب پیش از باز شدن بازار منتشر میشوند و واکنش اصلی در حراج افتتاحیه یا نخستین دقیقه‌های معاملات پیوسته شکل می‌گیرد. اگر می‌خواهید آرایش سفارش‌ها را عمیق‌تر بخوانید، مقاله عمق بازار و خواندن صف خرید و فروش ادامه طبیعی همین مطلب است.
- تقویم تعطیلات و روزهای اطلاعیه‌دار هفته آینده را از کانال‌های رسمی چک کنید.
- سفارشهای انجامنشده جلسه قبل را در پنل بررسی و در صورت نیاز لغو کنید.
- اطلاعیه‌های مهم نماد مورد نظر را پیش از باز شدن بازار در کدال بخوانید.
- برای برداشت پول از فروش، فاصله دو روز کاری تسویه را لحاظ کنید.
فاز پیشگشایش بهترین زمان برای تنظیم آرام سفارش است؛ چون معامله‌ای انجام نمی‌شود، می‌توانید بدون هیجان لحظه‌ای، قیمت و حجم را بر پایه تحلیل تعیین کنید و فقط منتظر نتیجه حراج بمانید.
جمع‌بندی
ساعات معاملات بورس تهران زنجیره‌ای منظم است: پیشگشایش برای آماده‌سازی، حراج افتتاحیه برای کشف قیمت، معاملات پیوسته برای اجرای تصمیم‌ها و پایاپای دو روز کاری برای انتقال مالکیت. سرمایه‌گذار آگاه این فازها را می‌شناسد، زمان ثبت سفارش و انتظار تسویه را بر پایه آن‌ها تنظیم می‌کند و ساعت و تقویم را همیشه از کانال رسمی بورس تهران و سامانه TSETMC تأیید می‌کند، نه از پیام‌های غیررسمی شبکه‌های اجتماعی.
پرسش‌های پرتکرار
بورس تهران چند روز در هفته باز است؟
از شنبه تا چهارشنبه روزهای معاملاتی است؛ پنجشنبه، جمعه و تعطیلات رسمی بازار تعطیل است و روزهای استثنا با اطلاعیه رسمی اعلام میشود.
در فاز پیشگشایش میتوان معامله کرد؟
خیر؛ در پیشگشایش فقط سفارش ثبت و لغو میشود و معامله با حراج افتتاحیه در قیمت بیشترین حجم آغاز میگردد.
پول فروش سهم کی قابل برداشت است؟
بهطور معمول دو روز کاری بعد از معامله؛ فرآیند تسویه توسط سپردهگذاری مرکزی انجام میشود و وضعیت در پنل کارگزاری دیده میشود.
سفارش انجامنشده بعد از پایان جلسه چه میشود؟
اعتبار سفارش تا پایان همان جلسه است؛ سفارشهای انجامنشده باطل میشوند و باید در جلسه بعد دوباره ثبت شوند.
موجودیت‌های مرتبط
منابع و مراجع
داده‌ها و تعاریف این مقاله از کانال‌های رسمی زیر مستند شده است.
به این مقاله چه امتیازی می‌دهید؟
مقالات بعدی این ستون
بورس چیست؟ راهنمای کامل برای شروع
بورس چیست و چگونه کار می‌کند؟ تعریف ساده، اجزای بازار، سود و ریسک و مسیر شروع سرمایه‌گذاری؛ راهنمای مبتنی بر منابع رسمی بورس ایران.
مطالعه مقاله ←
بازار سرمایه چیست و چه بخش‌هایی دارد؟
بازار سرمایه چیست و چه بخش‌هایی دارد؟ نقش تأمین مالی، بازار اولیه و ثانویه، بازار بدهی و سهام و تفاوت آن با بازار پول، به زبان ساده.
مطالعه مقاله ←این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و توصیه خرید یا فروش هیچ اوراق بهاداری نیست. تصمیم‌های سرمایه‌گذاری را با بررسی شرایط شخصی و در صورت نیاز با مشاور رسمی دارای مجوز بگیرید.