فهرست مطالب
تدان (سامانه اطلاعرسانی بازار بدهی در آدرس tadan.ir) مرجع رسمی انتشار اطلاعات اوراق با درآمد ثابت ایران است؛ جایی که مشخصات انتشار، اطلاعیه‌ها و دادههای اوراق مرابحه، اجاره، سلف و مشارکت به‌صورت استاندارد منتشر میشود. اگر کدال «تخته اعلانات سهام» است، تدان همان تخته برای بازار بدهی است.
بازار بدهی ایران در یک نگاه
بازار بدهی جایی است که ابزارهای «طلب» معامله می‌شوند: شما پول می‌دهید و در سررسید، اصل پول به‌علاوه بازده مشخصی دریافت می‌کنید. در ایران این ابزارها با سازوکارهای سازگار با تأمین مالی اسلامی — مرابحه، اجاره، سلف، استصناف و مشارکت — طراحی شده‌اند و ناشران آن‌ها شرکت‌ها، بانک‌ها و دولت هستند. این بازار بخش بزرگی از تأمین مالی شرکت‌ها را پوشش می‌دهد و برای سرمایه‌گذار محافظه‌کار، گزینه‌ای با بازده و ریسک متفاوت از سهام است.
تدان چه اطلاعاتی منتشر میکند؟
- اطلاعیههای انتشار: مشخصات هر اوراق جدید — حجم انتشار، نرخ بازده، سررسید، ناشر و ضامن.
- اطلاعیههای دورهای ناشران: گزارشهای پرداخت سود، تغییرات و رویدادهای مرتبط با اوراق.
- دادههای معاملات: آمار خرید و فروش اوراق در بازار ثانویه.
- اسناد عرضه: اساسنامه طرح، گزارش اعتبارسنجی و قراردادهای مرتبط که برای ارزیابی ریسک ناشر لازم است.
انواع اوراق قابل مشاهده در تدان
| نوع اوراق | منطق بازده | کاربرد معمول |
|---|---|---|
| مرابحه | فروش نسیه کالا با قیمت بالاتر و سررسید مشخص | تأمین مالی سرمایه در گردش شرکت‌ها |
| اجاره | اجاره دارایی با حق اجاره‌بها دورهای | تأمین مالی دارایی و پروژه‌ها |
| سلف | پیش‌خرید کالا با تحویل آتی | تأمین مالی تولیدکنندگان |
| استصناف | قرارداد ساخت با پرداخت‌های مرحله‌ای | پروژه‌های عمرانی و صنعتی |
| مشارکت | شرکت در سود طرح مشخص | تأمین مالی طرح‌های توسعه |
تفاوت ساختاری و ریسک هر نوع اوراق را در مقاله انواع اوراق بدهی در بازار سرمایه ایران کامل خوانده میشود.
روش جستجو و خواندن داده‌ها در تدان
- ورود به tadan.ir: بخش اطلاعیه‌ها یا جستجوی اوراق را باز کنید.
- فیلتر بر اساس ناشر یا نوع اوراق: مثلاً همه اطلاعیههای مرابحه‌های شرکتی یک ماه اخیر.
- خواندن مشخصات کلیدی: نرخ بازده، سررسید، ناشر، ضامن یا متضامن، و نحوه پرداخت سود را در ابتدای هر اطلاعیه چک کنید.
- بررسی اسناد پیوست: پیش از هر سرمایه‌گذاری، گزارش اعتبارسنجی و شرایط بازپرداخت را بخوانید.
نقش تدان در شفافیت بازار بدهی
در بازار بدهی، اطلاعات ناشر حتی مهم‌تر از بازار سهام است؛ چون بازده شما به «توان پرداخت ناشر در سررسید» گره خورده است. تدان با استانداردسازی قالب اطلاعرسانی، همه ناشران را به انتشار هم‌زمان و هم‌شکل اطلاعات ملزم میکند و همین، مبنای قضاوت مستقل سرمایه‌گذار است. نقش اجرایی ثبت و تسویه اوراق هم بر عهده شرکت سپرده‌گذاری مرکزی است که ستون پشتیبان کل این چرخه است.
تفاوت تدان و کدال
کدال سامانه افشای همه ناشران اوراق بهادار — عمدتاً با تمرکز بر شرکتهای سهامی — است؛ تدان تخصصیِ بازار بدهی است و ساختار اطلاعیه‌هایش بر منطق اوراق با درآمد ثابت طراحی شده: نرخ، سررسید، ضامن و برنامه پرداخت. برای تحلیل یک شرکت بورسی سراغ کدال بروید و برای ارزیابی یک اوراق درآمد ثابت، نقطه شروع تدان است.
جمع‌بندی
تدان درگاه رسمی ورود به دادههای بازار بدهی ایران است و برای هر سرمایه‌گذارِ به دنبال درآمد مشخص، ابزار روزمره تحقیق محسوب میشود. مسیر ادامه: انواع اوراق بدهی برای شناخت ابزارها، مقایسه صندوق‌های درآمد ثابت، سهامی و طلا برای راه غیرمستقیم و کم‌دردسر ورود به این بازار، و مرور بازار سرمایه چیست؟ برای جایگاه‌یابی کل این بازار در تصویر بزرگ.
پرسش‌های پرتکرار
تدان متعلق به کدام نهاد است؟
سامانه اطلاعرسانی بازار بدهی زیر نظر سازمان بورس است که اطلاعات اوراق با درآمد ثابت را منتشر میکند.
چه اطلاعاتی در تدان میبینیم؟
اطلاعیههای انتشار اوراق، مشخصات نرخ و سررسید، گزارشهای دورهای ناشران و دادههای معاملات ثانویه.
تفاوت تدان و کدال چیست؟
کدال سامانه افشای عمومی ناشران (عمدتاً سهامی) است؛ تدان تخصصی بازار بدهی و مبتنی بر منطق اوراق با درآمد ثابت است.
برای خرید اوراق باید در تدان ثبتنام کنم؟
خیر؛ تدان صرفاً مرجع اطلاعات است و خرید از طریق کارگزاریها انجام میشود.
گزارش اعتبارسنجی را از کجا ببینم؟
در اسناد پیوست هر اطلاعیه انتشار در تدان یا سایت شرکتهای رتبهبندی.
موجودیت‌های مرتبط
منابع و مراجع
داده‌ها و تعاریف این مقاله از کانال‌های رسمی زیر مستند شده است.
مقالات بعدی این ستون
بورس چیست؟ راهنمای کامل برای شروع
بورس چیست و چگونه کار میکند؟ تعریف ساده، اجزای بازار، سود و ریسک و مسیر شروع سرمایه‌گذاری؛ راهنمای مبتنی بر منابع رسمی بورس ایران.
ادامه مطلب ←
بازار سرمایه چیست و چه بخش‌هایی دارد؟
بازار سرمایه چیست و چه بخش‌هایی دارد؟ نقش تأمین مالی، بازار اولیه و ثانویه، بازار بدهی و سهام و تفاوت آن با بازار پول، به زبان ساده.
ادامه مطلب ←این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و توصیه خرید یا فروش هیچ اوراق بهاداری نیست. تصمیم‌های سرمایه‌گذاری را با بررسی شرایط شخصی و در صورت نیاز با مشاور رسمی دارای مجوز بگیرید.